Kanser Kötü Şanstan Ziyade Çevresel Faktörlerin Sonucu

Burak Çankaya
Kanser Kötü Şanstan Ziyade Çevresel Faktörlerin Sonucu

_87247573_thinkstockphotos-89674684

 

Özet: Yapılan son çalışmalar kanserin kötü şanstan ziyade çoğnlunlukla çevresel faktörlerin bir sonucu olduğunu ortaya koyuyor.

 

Bu senenin başında araştırmacılar kanser tiplerinin üçte ikisinin sigara gibi etkenlerden ziyade şansa bağlı olduğunu söyleyerek yeni bir tartışmanın fitilini ateşlemişlerdi. Nature dergisindeki yeni çalışma,  kanserlerin sadece %10-30’nun vücudun doğal işlevlerine ya da şansa bağlı olduğu sonucunu çıkaran 4 yaklaşım kullandı. Uzmanlar çözümlemelerin oldukça ikna edici olduğunu söylediler.

Kanser, vücudun kök hücrelerinin kendi başına ve kontrolsüzce bölünmesinden dolayı meydana gelir. Bu her bir hücre bölündüğünde meydana gelen mutasyon riski gibi vücudun yönettiği doğuştan olaylara ait dahili etkenlerden ya da sigara, UV ışınları ve henüz tanımlanmamış diğer bazı şeyler gibi harici sebeplerden kaynaklanabilir.

Tartışma, çevresel ve doğuştan etkenlerin birbirine göre önemi hakkındaydı. Ocak ayında, bilim dergisindeki rapor bazı gelişen kanser dokularının  neden diğerlerine göre  milyonlarca kat daha savunmasız olduğunu açıklamaya çalıştı.

Açıklamaları hangisinin  kontrolümüz dışında olduğuna ve kötü şanstan kaynaklandığına yönelikti. Yapılan son çalışmalarda New York’ta bulunan Stony Brook Kanser Merkezi bu konuyu bilgisayar modellemesi, nüfus verisi ve genetik yaklaşımlar içeren farklı açılardan ele aldı.  Sonuçların %70-90’ının tutarlı biçimde çevresel nedenlerle olduğunu öne sürdüler. Stony Brook yöneticisi Dr. Yusuf Hannun, BBC internet sitesine verdiği demeçte: “Çevresel (dış) etmenlerin büyük rol oynadığı ve insanların kötü şans kavramının arkasına saklanamayacağını söyledi.

“Sigara içmezler ve  kanser olurlarsa buna kötü şans diyebilirler. Bu tabancaya benziyor, esas risk bir kurşundur (Tabancanın kendisi değil.) Ve Rus ruleti oynuyorsanız, altıda bir olan ihtimallerden birisi kanser olsun; işte esas kötü şans budur. Şimdi, sigara içenlerin yaptığı silahına 2 veya 3 kurşun daha eklemektir. Ve şimdi, tetiği çekebilirsiniz. Yine de her sigara içenin kanser olmayacağı şans unsuru olarak hala var fakat bu olasılıklar onların aleyhinde yığılmış durumda.”

 


Kaynak: https://www.bbc.com/news/health-35111449

Çeviren: Burak Çankaya

Düzenleyen: Ümit Sözbilir

Bu içeriğe emoji ile tepki ver
0 kullanıcı tepki verdi
BilimTreni sitesinde ve Gelecekbilimde Kanalında Kurucu/Yönetici. https://www.linkedin.com/in/burakcankaya/
Bunlar da ilginizi çekebilir
Benzer yazıları okuyabilirsiniz.
 
Evrim Düşüncesinin Tarihi
  • 3 KASIM 2019
  • 173 görüntülenme
0 Yorum
Yorumları okuyabilir ve cevaplayabilirsiniz.

Yorum Yazın
E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlendi.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.