Bilinmeze Açılan Yeni Devasa Tünel:Geleceğin Dairesel Çarpıştırıcısı

Emre Uşan
Bilinmeze Açılan Yeni Devasa Tünel:Geleceğin Dairesel Çarpıştırıcısı

Evren, henüz anlayamadığımız kurallarla yönetilen hakkında bir şey bilmediğimiz parçacıklarla doludur.

Ancak, fizikçiler bu benzer parçacıkları, devasa makinelerde parçacık hızlandırıcılarında, ki yerinde bir isimdir, neredeyse ışık hızında çarpıştırarak bu karanlık bilinmeze anlık bir bakış atabilirler.

Büyük Hadron Çarpıştıcısı

Şimdi ise bilim adamlarının, en büyük olma rekorunu elinde tuttuğu Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’ndan (BHÇ çevre uzunluğu 27 Km uzunluğunda olan dairesel bir tünel),neredeyse 4 kat daha büyük ve tarihnin en güçlü parçacık hızlandırıcısını geliştirmek gibi heyecan verici bir planları var.

Yapılması planlanan yeni çarpıştırıcının planı.

Diğer parçacıkların kütlesinin nereden geldiğini açıklayan Higss bozonunu keşfeden ve en çok bu keşfi ile bilinen Büyük Hadron Çarpıştırıcısı, henüz parçacık fizikçilerine, kuvvetler ve parçacıkların nasıl bir etkileşim içerisinde olduğunu açıklayan Standart Modelin ötesine geçen parçacıkları keşfedememiştir.

Standart Model evreni ve iç işleyişini tam anlamıyla açıklayabilseydi, çok heyecan verici olmasa da, her şey çok daha iyi olurdu. Model, karanlık maddeyi yani fizikçilerin düşündüğü ancak kesin olarak bilmediği bir yer çekimi kuvveti uygulayan görünmez kuvveti hesaba katmayışı ile eksik kalıyor.

Daha büyük ve güçlü bir hızlandırıcının, karanlık maddenin ne olduğunu ve evreni oluşturan maddenin, anti maddeden neden daha fazla olduğuna ( eşit miktarlarda başlamış olmasına karşın ) dair ipuçları sağlayabileceği hedefleniyor. Geleceğin Dairesel Çarpıştırıcısı ( Future Circular Collider, FCC) olarak adlandırılan yeni hızlandırıcı 80 ile 100 km uzunluğunda olacak, bu mesafe 16 Ocak’ta 150 den fazla üniversiteden 1300 araştırmacı tarafından hazırlanan tasarım raporuna göre parçacıkların daha fazla hız ve enerji kazanmalarına olanak sağlıyor.

CERN tarafından yapılan bir açıklamaya göre, Future Circular Collider iki adımda inşa edilecek. İlk makine pozitron ve elektronları ( pozitif yüklü parçacıkları ) çarpıştıracak, ikinci makine ise protonları başka protonlarla çarpıştıracak.

Fizikçiler, böyle bir makinenin – LHC’nin 10 katı gücünde – Higgs parçacığının bir başka parçacık ile nasıl etkileşime girdiğini anlamalarına yardımcı olacağını umuyorlar. Ayrıca önceden tespit edilmemiş parçacıkları da açığa çıkarabilir; açıklamaya göre, ağır iyonları çarpıştırıp evrenin erken evresinde nasıl bir şey olduğuna dair sorularımıza cevap bulabilir.

Bazı araştırmacıların heyecanlı olmasına karşın diğerleri ise gelecekteki bu çarpıştırıcının yeni bir şey ortaya çıkartacağını düşünmüyor ve fizikçilerin umduğu parçacıkları tespit etmek için gerekli büyüklük ve gücü karşılayamayacağını düşünüyorlar. BBC ve Gizmodo’ya göre diğerleri hala fizikçiler ve bilim insanlarının finansman açısından iklim değişikliği gibi diğer önemli konulara daha fazla odaklanması gerektiğini düşünüyorlar.

Eğer böyle bir proje kabul edilir ve denenirse, makineyi tasarlamak, inşa etmek ve test etmek yaklaşık 20 yıl alacaktır. Yapılan açıklamaya göre, iki makine ve tünel yaklaşık 24 milyar avroya mal olacak.

Ancak öncelikle, parçacık fiziğine yönelik yeni Avrupai bir strateji üzerine çalışan parçacık fizikçilerinden oluşan uluslararası bir jürinin diğer tekliflerle beraber bunu da değerlendirmesi gerekiyor.

Kaynak: Lhttps://www.space.com/43036-cern-future-circular-collider.html

Çeviren: Emre Usan

Düzenleyen: Şule Selçuk

Bu içeriğe emoji ile tepki ver
7 kullanıcı tepki verdi
Gaziantep Üniversitesinde makine mühendisliği öğrencisi.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Benzer yazıları okuyabilirsiniz.
0 Yorum
Yorumları okuyabilir ve cevaplayabilirsiniz.

Yorum Yazın
E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlendi.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.