Anasayfa / Matematik

Matematik

Az Zamanda Çok Büyük İşler Başarmak: Matematik ve Maryam Mirzakhani

ÖZET: Geçtiğimiz sene meme kanserinden hayatını kaybeden, “Matematiğin Nobeli” sayılan Fields madalyasına layık görülmüş ünlü matematikçi Maryam Mirzakhani’nin kısa bir biyografisidir. ***************************************************** Tarih boyunca kadınların bilime ve insanlığa olan katkıları kuşkusuz göz ardı edilemez. İskenderiye’nin Hypatia’sı, kimyanın Madam Curie’si der iken bir de İran asıllı matematikçi Maryam Mirzakhani geçti bu dünyadan. İran’ın başkenti olan Tahran’da, 3 Mayıs 1977’de dünyaya geldi Maryam. Çocukluğunda kitap okuma alışkanlığı kazanmış ve neredeyse eline geçen her kitabı okuyan bir çocuktu. Lise sona kadar aklında matematikçi olmak yoktu, o hep yazar olmak istemişti. Baskı olmayan bir ortamda büyümüş, ailesi her fikrinde ve her kararında arkasında olmuştu. İran-Irak …

Devamını Oku »

Makine öğrenmesine nereden başlanır?

Özet:Günümüzde yapay zeka her tarafta. Yapay zeka nedir ve bu konuya nereden giriş yapılır yazımızda bunlardan bahsettik. ************************************************** Makine Öğrenmesi(Yapay Zeka) Nedir? Makine öğrenimi, analitik model oluşturma işlemini otomatikleştiren bir veri analizi yöntemidir. Veriden tekrar ederek öğrenen algoritmalar ile makine öğrenmesi veride nereye bakacağını açıkça belirtmeden önemli bilgileri öğrenmesini sağlar. Geçen on yılda,makine öğrenmesi sayesinde Kendi kendini süren arabalar,uygulamalı ses algılama,efektif ağ tarama ve muazzam ölçüde insan genomunu bilgisine ulaştık.Makine öğrenmesi bu günlerde çok yaygın ve büyük ihtimalle binlerce yerde fark etmeden kullanıyoruz.Bir çok araştırmacı bunun insan seviyesinde yapay zeka için en uygun yol olduğunu düşünüyor.Makine öğrenmesi yapay zekanın alt dallarında …

Devamını Oku »

Kaos Teorisi Nedir?

Özet: Kaos Teorisi; evrendeki düzensizliklerin, aslında düzenli olduğunu öngören, ve buna dair elinde matematiksel deliller bulunan bir teoridir. Kaos teorisi deterministiktir. Determinizm; evrenin kurulu bir saat gibi çalıştığını, olayların önceden görülebileceğini, evrendeki gerçekleşen her olayın hesaplanabilir olduğunu öngören bir bakış açısıdır. Başta Einstein olmak üzere bir çok fizikçi bu bakış açısına sahip idi. ***************** Yazının Tamamı ”Evren bütünü bakımından, makine gibi bir varlık değil, sürekli oluş içinde bulunan canlı bir organizma gibidir.”   -Whitehead   Geliniz, beraber bir güne uyanalım. Sabah alarmınızı kurup kalktınız. Üstünüzü giyindiniz ve işinize yahut dersinize gitmek üzere evden çıktınız. Evden çıktığınız andan itibaren aslında sürekli hareket …

Devamını Oku »

Pisagor’un Harmonisi

Pisagor’un Müzik İle İlgisi Pisagor’un matematik ve geometriye olan katkılarını hepimiz biliriz. Peki ya Pisagor’un yada “Pythagoras”ın müzikle ilgisi nedir? Çoğunuz bunu daha önce duymamış olabilirsiniz fakat Pisagor, müziğe büyük katkılarda bulunmuş, ve hatta bugün kullandığımız notasyonun (nota düzeni) temelini atmış, müzikteki matematiksel gizemi keşfederek notaları kağıda aktarmayı başarmıştır. Bir efsaneye göre bunu; bir demirci dükkanının önünden geçerken demir ustasının birbirinden değişik maddelerle demire vurarak farklı sesler çıkardığını keşfederek yapmıştır. 9. yüzyılda müzik sadece kulakla nesilden nesile geçmekte ve hatta eserler bu nedenle değişime uğramakta ve yanlış aktarılmaktaydı. Fakat Pisagor’un notaları kağıda dökmesi sayesinde eserler daha kalıcı hale gelmiş, daha …

Devamını Oku »

Nedir Bu Pi Sayısı?

İlk önce r yarıçaplı bir çemberin çevresinin 2πr olduğunu kanıtlayıp sonra π sayısını tanımlayacağız. Bir çemberin çevresinin yarıçapına bölündüğünde hep 2π elde edildiğini görürüz. Aynı merkezli iki çember alalım. Bu çemberlerin içine düzgün çokgenler yerleştirelim. Çokgenlerin kenar sayısına n diyelim. Küçük çemberin çevresine l , büyük çemberin çevresine l’ diyelim. Küçük çemberin yarıçapına r büyük çemberin yarıçapına r’ diyelim. Birazdan l/r = l’/r’ eşitliğini kanıtılıyıcaz. Ayrıca küçük çokgenin çevresine ℓn , büyük çokgenin çevresine ℓ’n diyelim. Üçgenlerden birini büyütelim. Elbette , r=OB ve r’=OB’ ¹ ve ℓn = n x BC  ℓ’n = n x B’C’ eşitlikleri geçerlidir. ℓ , aşağı yukarı ℓn’ye yani n x BC’ …

Devamını Oku »

Sahi Nasıl Çıktı Bu Sayılar Ortaya?

Matematik Nasıl Ortaya Çıktı ?    Matematiğin nerede ve nasıl başladığı hakkında da kesin bir şey söylemek mümkün değildir. Dayanak olarak yorum gerektiren arkeolojik bulguları değilde, yorum gerektirmeyecek kadar açık yazılı belgeleri alırsak, matematiğin M.Ö. 3000 -2000 yılları arasında Mısır ve Mezopotamya’da başladığını söyleyebiliriz. Heredot’a ( M.Ö. 485-415) göre, matematik Mısır’da başlamıştır. Bildiğiniz gibi, Mısır topraklarının %97 si tarıma elverişli değildir; Mısır’a hayat veren, Nil deltasını oluşturan %3 lük kısımdır. Bu nedenle, bu topraklar son derece değerlidir. Oysa, her sene yaşanan Nil nehrinin neden olduğu taşkınlar sonuncunda, toprak sahiplerinin arazilerinin hudutları belirsizleşmektedir. Toprak sahipleri de sahip oldukları toprakla orantılı olarak …

Devamını Oku »

Cahit Arf

Cahit Arf’i 10TL arkasındaki teoremi(Arf İnvariant) ve fotoğrafı ile tanıdık.Peki kimdir Cahit Arf  ? CAHİT ARF Cahit Arf (11 Ekim 1910,Selanik- 26 Aralık 1997,İstanbul), Türk Matematikçi, TÜBİTAK İlk Bilim Kolu başkanı. Yüksek öğrenimini  Ecole Normale Superierue(Fransa-1932)’de bitirdi.Galatasaray Lisesi’nde öğretmenlik ve İstanbul Üniversitesi’nde Fen Fakültesi doçent adayı olarak görev yaptı.Doktarasını 1938 yılında Göttingen Üniversitesi’nde tamamladı.     Arf, İnönü Armağanı’nı (1943) ve Tübitak Bilim Ödülü’nü kazandı (1974). Bu ödülü alırken yaptığı konuşmada ‘Bilim insanının amacı anlamaktır‘ hemen ardından ‘ama büyük harflerle anlamaktır‘ sözüyle kendine göre bilim insanını açıklamıştır. Onuruna yapılan cebir ve sayılar teorisi üzerine uluslararası bir sempozyum, 1990’da 3-7 Eylül tarihleri arasında Silivri’de gerçekleştirilmiştir. Halkalar ve …

Devamını Oku »

Alan Turing

Alan Turing Kimdir? Alan Mathison Turing, 23 Haziran 1912’de Londra’da dünyaya gelmiş, Britanya Hindistan koloni idaresinde Hindistan devlet memuru olarak çalışan bir babanın ikinci oğludur. 6 Yaşındayken gündüz okuluna gitmeye başlayan Turing, kısa sürede okulun başöğretmeni tarafından üstün zekâsıyla keşfedilir. 14 Yaşındayken ünlü ve çok pahalı olan bir özel okulakayıt olur ancak okulun ilk günü ülkede genel grevin başlaması sebebiyle trenlerinişlemediği bölgede 60 milden fazla süren yolu bisikletle gider ve okulunda derslere girmeye başlar. Alan Turing henüz çok genç olmasına rağmen, hatta derslerinde henüz öğrenmemesine rağmen, matematiksel problemlerle ilgilenmiş, özellikle türev ve integral üzerine problemlere yönelmiştir. Hatta 16 yaşındayken karşılaştığı …

Devamını Oku »