Video Oyunları Zararlı mıdır Yararlı mıdır?

Video Oyunları Zararlı mıdır Yararlı mıdır?

Özet:

Rogers İnsanların kendini geliştirme ve yeteneklerinde ustalaşma konusunda güçlü dürtülere sahip olduklarını göstermiş ve buna ”Kendini gerçekleştirme” demiştir. Video oyunları birçok farklı yoldan insanlara kendini gerçekleştirme fırsatı sağlar ve bu kadar popüler olmalarının temel nedenlerinden birisi budur.

Yazının Tamamı:

Modern boş zamanın bir eğlencesi olarak video oyunları TV izleyicileri kadar olmasa da nüfusun büyük bölümünü etkilemektedir. Bu oyunlar çocuklar, gençler ve yetişkinlere yönelik boş zaman piyasasının önemli bir sektörü haline gelmiştir. 2018 yılı genel oyun piyasası 137.9 milyar dolardır. Video oyunları diğer boş zaman faaliyetlerinin aksine yenidir. İlk oyunlardan Pong 1970’lerin başlarında icat edilmiştir.

https://www.hubogi.com/wp-content/uploads/2018/12/2018-genel-oyun-sektoru-raporu-1.jpg

VİDEO OYUNU TÜRLERİ
Video oyunları kişisel bilgisayarlardan özel oyun konsollarına kadar pek çok cihazda oynanabilir. Tetris gibi basit oyunlar cep telefonu ekranlarında oynanabilirken gerçekçi ve karmaşık hatta film kalitesinde Detroit gibi oyunlar, video oyunseverlere beğendiklerini seçme imkanı sunar.

Aksiyon/Macera Oyunları Aksiyon / Macera oyunları baş karakter ya da karakterlerin mücadele veya arayış içinde olduğu oyunlardır. Oyun kahramanı kötülerin hakkından gelir ya da gizlenmiş bir hazineyi arar.Bu tür oyunların karakterleri çok defa ünlü figürlere dönüşürler. Ünlerini oyunlarını insanlar oynamaktan sıkılsa bile sürdürürler. Örneğin kirpi Sonic ve Robotnik’in savaşı pek çok animasyon filmine bile konu olmuştur. Modaları geçmesine rağmen pek çok insan Sonic’i hatırlar.

https://i.ytimg.com/vi/BUhuOwwD4n8/maxresdefault.jpg

Simülasyonlar Oyunları Video oyunlarının genellikle yüksek kurgu isteyen ünlü bir türü de simülasyon oyunlarıdır. Simülasyon oyunlarının ilklerinden olan SimCity‘de oyuncu canlı bir şehir kurmak zorundadır. Bu tür oyunlar oyuncuya kendi imparatorluğunu kurma , uzay aracı geliştirme gibi görevler verir. Kısacası , simülasyonlar oyuncunun çeşitli bilgileri birleştirmesini gerektiren sorun çözücü oyunlardır ve birçoğunun saklı bir eğitsel yanı vardır.

https://steamcdn-a.akamaihd.net/steam/apps/233720/ss_d47d4762d04dc5bd1554d09005a0e0ba01e4b90c.1920×1080.jpg?t=1526556372

Spor Oyunları Spor oyunları insanların ilgilendiği diğer aktif boş zaman eğlencelerini taklit eder. Çok çeşitli kumanda sistemleri ile de olsa kişinin gerçek hayatta verdiği kararların ve uyguladığı becerilerinin benzerlerini yapmasını gerektirirler. Golf, tenis gibi olan oyunlar bu türün popüler oyunları olmakla birlikte sürüş yada uçuş simülasyonları piyasaya ilk sürülenlerdendir. Bu tür oyunlar gelişimlerini gerçek eğitime yönelik potansiyellerine de borçlu olabilir. Çünkü bir uçağı uçurmanın karmaşık kumanda sistemini yada sürücülük becerilerinin öğrenilmesinde çoğu kez ilk defasında iyi tasarlanmış simülasyonlardan faydalanır. O nedenle video oyunlarının bu alanı hep çok iyi araştırılmış sonuç olarak diğer alanlardan çok daha hızlı gelişmiştir.

http://www.nintendoworldreport.com/media/0/1/934.jpg

Strateji Oyunları Bu oyunlar çok daha uzun bir geçmişe sahiptir, çünkü eskiden video oyunu olarak değil masa oyunu olarak oynanıyorlardı. Geleneksel savaş oyunlarının çoğu video oyunlarına dönüştürülmüş ve çok popüler olmuştur. Tahmin edileceği üzere önce en ünlü olanlar video oyunlarına dönüşmüştür. Bilgisayar tabanlı satranç, tavla, dama gibi masa oyunları da video oyunları haline dönüştürülmüştür. Ancak strateji video oyunları çok daha ileri boyutlara gitmiştir.Üç boyutlu atmosfer, ses efektleri gibi geliştirmelerle bu tür için platformlar yaratmıştır. Bazı strateji oyunları ekip oyunu olarak tasarlanmıştır ve İnternet üzerinden oynanır ve genellikle daha önce hiç karşılaşmamış oyuncu grupları zorlukların üstesinden beraber gelirler.Strateji oyunları çoğu kez ”Dungeon” diye anılır. Çünkü en eksi fantezi oyunlarından biri Dungeons and Dragons‘dur

https://images.launchbox-app.com/ce78252c-43bb-4441-8ea8-2d62a602e1c0.jpg

Arcade Oyunları
Arcade oyunları mümkün olduğu kadar puan toplamanın dışında bir amacı olmayan oyunlardır. Sadece eğlence için oynanırlar ve karşıdan gelen hedeflere ateş etme, hedeflerin kendi kendilerini patlatma gibi hamleler içeren, nesneleri yakalama tarzı beceri oyunları bu kapsama girer. Pong ve SpaceInvaders‘a kadar uzanan köklü bir geçmişleri vardır .

https://d22blwhp6neszm.cloudfront.net/2/15540/screenshot-chickeninvaders2.png

Kişisel Gelişim Oyunları Küçük kişisel oyun cihazlarının popülerliğinin artmasıyla birlikte, piyasadaki kişisel gelişim oyunlarının sayıları artmıştır.Dil eğitimi oyunları gibi oyunların belirlenmiş amaçları vardır ancak sudoku, çapraz bulmacalar kağıt kalem formatını dijitalleştirmiştir. Ve sesli uyarım gibi eklentilerle zenginleştirilen bu tür insanlar için zihinsel aktivite ve eğlence olmuştur.

https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcT5vkGjnN9qBlz-ecmoZ4ZcE8xqYcvpiUoe13Y3A7uoUNIx6pDZkg

Video Oyunlarının Psikolojisi Bireylerin video oyunlarından hoşlanıp hoşlanmamaları kişisel ilgiler, kişilik, sahip olunan donanım, o donanımı kullanmak için gereken beceriler ve oyun yapısı gibi birkaç faktöre bağlıdır. Örneğin bazı oyunlar diğerlerinden daha karmaşık beceriler yada daha fazla tecrübe isteyebilir.Ancak oyun tasarımcıları oyunların zorluk seviyelerini ayarlama konusunda çok dikkatlidir. Amaç oyuncuların becerilerini geliştirebilmeleri ve bir seviyeden (level) diğerine ilerlemelerini sağlamaktır.

Ödüller ve teşvikler Oyuncuların motivasyonlarını yüksek tutabilmek için oyunlardaki öğrenme süreci dikkatle kademelendirilmelidir. Oyun tasarımcıları oyunculara ulaşılması ve hedeflenmesi mümkün amaçlar sağlayarak, yeterlilik ve heyecan hissetmelerine yardım ederler.Ayrıca ulaşılan her yeni hedef bir tür ödül yada farkındalık getirir.Bazen oyuncuya oyun içinde yer alan dışsal bir ödül örneğin yeni bir silah (bkz: Chicken Invaders) yada ekstra puan verilir. Bazen de kişiye oyuncuya başarılarına karşı farkındalık kazandıran içsel bir ödül verilir örneğin kahraman ilan ediliriz (bkz:Skyrim).Ödüller aracılığıyla öğrenme psikologların ayrıntılarıyla araştırdığı temel bir öğrenme türüdür ve çok etkilidir. Video oyunlarının popülerliği, ödüllerin ne kadar etkili olabildiğinin başka bir örneğidir.

Öz yeterlilik inançları Kademelendirilmiş öğrenme ve daha karmaşık beceriler edinme fikri, insan motivasyonunun başka yönlerinde de etkilidir. Bu fikir öz yeterlilik inançlarını geliştirmelerine yadım eder.Yani belli zorlukları üstlenme veya belli işleri yerine getirme konusunda yeterlilik hissetmelerine yardım eder. Öz yeterlilik inançları özgüven oluşumunda, öğrenmeye hazır oluşumuza, hayatta ki sorunlarla mücadelede etkili olduğumuzu düşünmemize ( kurban psikolojisinde olmayışımıza ) fayda sağlar. Video oyunları başarı için azmetmeyi teşvik eder ve böylece insanların bir şey uğruna uğraştıklarında o şeyi elde edebileceklerini anlamalarını sağlar.

Heyecan Arama Çoğu video oyunu insan psikolojisinin bir başka yönü olan heyecan aramayı aktifleştirir. Pek çok kişi heyecan veren belli düzeyde kaygı ve strese yol açan etkinlikleri sever.(bkz :Gondol, roller coaster gibi eğlence parkı araçlarına binmek). Video oyunları aynı psikolojik mekanizmadan yararlanırlar.Elbette video oyunları bunu Eğlence parkı aletleriyle aynı şekilde yapmazlar.Ancak ihtiyaç duyulan beceri ve odaklanma sayesinde oyuncu oyundan kopmaz ve sürükleyici hikaye ile heyecanlandırılır. Oyun sırasında fon müzikleri, görsel filtrelerle (bulanıklık, kanlı ekran) desteklenir.

Sosyal Etkileşim Birçok video oyununda (hepsinde değil) devreye giren dördüncü psikolojik etken sosyal etkileşimdir. Ekip odaklı oyunlarda, oyuncular arasında işbirliği gerekir. Oyuncular belki diğer ilişki türlerinin belirsizliklerini ve zorluklarını engellediği için değerli bulurlar.Bazı kişiler sosyal problemleri olan kişilerin, oyun ilişkisini daha doğrudan olan yüz yüze ilişkiye girmemek için kullanacaklarından korkar.Oysa bulgular sosyal sorunları olan kişilerin kendilerini her halükarda hobilerine adadığını gösterir. Ve bu tür oyunlar onları en azından ortak zevklere sahip kişilerle bir araya getirir.Dolayısıyla ekip odaklı oyunlar maket yapımı tarzı tek başına yapılan hobilere göre bu tarz insanlara en azından daha fazla sosyalleşme imkanı sunar.

https://pics.me.me/gaming-memes-gamers-are-never-alone-yep-4548215.png

Bilgisayar/ Video Oyunları Zararlı Mı? Neredeyse her teknolojik yenilik zararlı mı yararlı mı olduğu tartışmasını beraberinde getirir.Bu oyunların yaygınlaşmasıyla bu oyunları oynamanın çocuklara zarar verip vermediği endişesi doğmuştur.Bu endişeler temelde 3 gruba ayrılabilir. Bu kaygılar, ”kötü adamları ” yenmeye yada bir şeyleri vurmaya dayanan oyunların gençler arasında şiddeti yaygınlaştıracağından, oyunlar başında fazla vakit geçirmenin çocukların fiziksel sağlına zarar verebileceği, bu oyunların verdiği bariz hazların ve bu oyunlara verdikleri önceliğin gelecekteki öğrenme deneyimlerine zarar verebileceği olarak özetlenebilir.

Şiddet ve Saldırganlık Psikolog Mark Griffiths video oyunlarındaki şiddetin zararlı olup olmadığı yönündeki bulguları gözden geçirmiştir. Çocuklar oyunda şiddete maruz kaldıktan hemen sonra şiddet ortamı hazırlandığında şiddet eğilimi göstermişlerdir. Ve genel kanı video oyunlarının çocukları oyunlarda gördüğü şiddeti günlük hayatta göstermeye teşvik ettiği ve oyunlardaki şiddetin kanlı doğasıyla gaddarlaşan çocukların şiddeti normal karşıladığıdır. Ancak bu eğilimi sorgulayan araştırmalar kesin sonuçlara varamamıştır. Çocuklar oyun oynadıktan hemen sonra şiddeti dışa vurabilecekleri ortama sokulduklarında şiddet göstermişlerdir ancak bunlar oldukça yapay ortamlarda gerçekleşen kısa vadeli etkinliklerdir. Daha gerçekçi değerlendirmeler yapmaya çalışan araştırmalar daha bulanıktır. Griffiths bulguların yetersiz olduğunu; ancak oyunlardaki zararlı etkinin sanılan kadar yüksek olmadığını belirtmiştir. Video oyunlarındaki karakterleri taklit etseler de bunu daha çok hayali oyun çerçevesinde yaparlar. Çocuklar çizgi filmlerle gerçek hayatı birbirinden ayırabildiği gibi video oyunları ve simülasyonları da gerçeklikten ayırt edebilirler.

Oyun Oynarken Harcanan Süre Önceki bölümlerde gördüğümüz gibi oyunlar insanların devam etmelerini sağlamak için tasarlanmıştır.Çocuklar bir yetişkinin kontrolü olmadan aktivitelere ne kadar vakit ayıracaklarını bilemeyebilirler.Sağlıklı bir gelişim için bedensel egzersizler önemlidir ( sağlıklı yetişkinlik içinde). Bu yüzden çocukların boş vakitlerinin bir bölümünü fiziksel oyunlara yada aktivitelere ayırması bir bölümünü ise daha pasif faaliyetlere ayırması önemlidir. Yine de video oyunlarının bir numaralı fail olduğu söylenemez. İnsan ve video oyunları arasındaki ilişki, pasif alıcılık ilişkisi olan TV’den çok daha aktiftir. Video oyunu oynayan çocuk pasif izleme yerine hareket eder ve düşünür. TV izlemek ve video oyunu oynamak arasında bir tercih yapmak gerekirse (elbette TV programına ve oyuna göre değişir) video oyunları daha avantajlı konuma geçecektir. Bununla birlikte bir ekrana çok uzun süre bakmak görme yeteneğine zarar verebilir.Diğer kasların egzersize ihtiyacı olduğu gibi göz kaslarının da egzersize ihtiyacı vardır.Uzun süre oturmak şişmanlığı körükleyebilir. Wii oyunları , bu sorunun üstesinden gelmiş gibidir. Bu oyunlar sanal deneyime fiziksel etkinlik katarlar. Bu oyunların şişmanlık üzerindeki uzun vadeli etkilerini görmek ilginç olacaktır.

Öğrenmeye Zararı Video oyunlarına karşı üçüncü temel itiraz, bu oyunların öğrenme süreçlerine zarar verebileceğidir. Çünkü çocukların zamanlarını eğitsel etkinliklere ve kitap okumaya yöneltmek yerine bariz zevk veren oyunlara harcamalarından korkulur. Ancak araştırma bulguları, okumaktan hoşlanan çocukların oyun oynasalar da oynamasalar da zevk için okuduklarını; çocukların bu faliyetleri birbirleri yerine geçen iki şey olarak değil ayrı olarak gördüğü yönündedir.Birçok eğitsel program çocukların oyunlara düşkünlüğünü kullanarak pek çok yaş grubu için eğitici Cd/Dvdleri pazarlar.Ayrıca gördüğümüz gibi bazı oyunlar gizli eğitsel amaçlar taşır. Diğer bir değişle video oyunlarının ve bilgisayar faaliyetlerinin çocukların örgün eğitimlerini geliştirmesi mümkündür.Video oyunlarının eğitime katkısı çok sayıda psikolojik araştırma gerektiren bir konudur.

Sonuç Olarak Araştırmalar, azim ve doğruluk gibi değerleri teşvik eden bilgisayar oyunlarının zarardan çok yarar getirebileceklerini göstermiştir. Bununla birlikte herhangi bir şeyi ”Aşırı” ölçüde yapmak iyi değildir.ve birçok soruna yol açabilir.Video oyunları boş zaman faaliyetlerinin önemli bir parçasıdır.Çok sayıda insanın kullanımına açıktır.Bu oyunların çeşitleri giderek artmaktadır. Karmaşık sürüş simülatörlerinden tutun, film kalitesinde gösterimlere sahip oyunlar vardır. Sonuçta görüldüğü gibi bu oyunlar uzun süre daha bizlerle olacaklar ve altlarında yatan psikolojik mekanizmaları anlamak ilgi çekici olacaktır. İlk atarimde ördek vurduğum (duckhunt) dört yaşımdan beri keyifle içlerindeyim oyunların. Sizin de öğrendiğiniz bulguları yorumlarda benimle paylaşmanız dileğiyle…

Kaynakça ;
Psikolojiyi Anlamak – Nick Hayes kitabından derlenmiştir
Ek alıntılar ve bilgiler alt yazı olarak eklenmiştir.

Yazan ve Derleyen: Selim Eren Gedik

Düzenleyen: Şule Selçuk

Bu içeriğe emoji ile tepki ver
0 kullanıcı tepki verdi
Bilgi Sever.Lise Mezunu / Amatör Yayıncı.Belgesel kanalları ile ilk tanışmamdan bu yana bilimi okumayı,izlemeyi seven sıradan bir memeli hayvanım.
Bunlar da ilginizi çekebilir
Benzer yazıları okuyabilirsiniz.
 
Sinir Hücreleri Manipüle Edilen Fareler
  • 9 AĞUSTOS 2019
  • 45 görüntülenme
0 Yorum
Yorumları okuyabilir ve cevaplayabilirsiniz.

Yorum Yazın
E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlendi.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.